Social services for Nazi victims have been supported by a grant from the Conference on Jewish Material Claims Against Germany

Οι κοινωνικές υπηρεσίες για τα θύματα του Ναζισμού υποστηρίζονται με χορηγία της Conference on Jewish Material Claims Against Germany.

Log in



On Line

Έχουμε 495 επισκέπτες συνδεδεμένους
ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Ιστορικό PDF Εκτύπωση E-mail

 ΙΣΡΑΗΛΙΤΙΚΗ KΟΙΝΟΤΗΤΑ ΛΑΡΙΣΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

 
Η Λαρισινή Εβραϊκή Κοινότητα είναι αρχαιότατη. Έχει ζωντανή παρουσία, πάνω από 1900 χρόνια, όπως αναφέρουν πολλοί ιστορικοί και περιηγητές, που επισκέφτηκαν την πόλη και όπως φαίνεται από πολλά αρχαιολογικά ευρήματα, που βρέθηκαν σε ανασκαφές της πόλης με σύμβολα εβραϊκά. Ήταν και είναι η πιο μεγάλη εβραϊκή Κοινότητα της Θεσσαλίας και η τρίτη της Ελλάδας
Η εβραϊκή Κοινότητα Λάρισας δέχτηκε, κατά καιρούς, εβραίους από την Ουγγαρία, Πολωνία κ.λ.π. ( τους Εσκεναζίμ) από την Ισπανία ( τους Σεφαραντίμ) και από την Πελοπόννησο (τους Μωραϊτι). Με την άφιξη στη Λάρισα των Ισπανοεβραίων (Σεφαραντίμ) που κατέφυγαν στην Ελλάδα, μετά την έξοδό τους από την Ισπανία, το 1492, η Κοινότητα πήρε την τελική της μορφή. Οι Ισπανοεβραίοι αναμίχθηκαν με τους ομοθρήσκους τους, τους μετέδωσαν την
κουλτούρα, τον πολιτισμό και τη γλώσσα τους και συνέβαλαν όχι μόνο στην εξέλιξη της Κοινότητας, αλλά και στην ανάπτυξη ολόκληρης της πόλης. Στην αρχή ίδρυσαν ξεχωριστή κοινότητα στη Λάρισα, αλλά αργότερα, με τη σωστή καθοδήγηση σοφών ραββίνων ενώθηκαν σε μία, που υπάρχει μέχρι σήμερα.
 
 
 Η Κοινότητα Λάρισας αναπτύχθηκε σημαντικά από τον 15ο ως τον 18ο αιώνα και τότε πήρε και τον τίτλο "ΜΑΝΤΡΕ ΝΤ' ΙΣΡΑΕΛ". Στην περίοδο της Τουρκοκρατίας ανακόπηκε η πρόοδός της. Το 1881, όταν έγινε η απελευθέρωση της Λάρισας από τους Τούρκους, η Λάρισα είχε πληθυσμό 13.000 κατοίκους, από τους οποίους οι 2.200 ήταν Εβραίοι.
Οι εβραίοι της Λάρισας έμεναν και μένουν, και σήμερα ακόμη οι περισσότεροι, στη συνοικία " έξι δρόμοι", γνωστή ως "εβραίϊκα", και είναι ενεργά ενταγμένοι στον κοινωνικό, οικονομικό και πολιτιστικό ιστό της πόλης. Η εβραϊκή συνοικία είναι στο κέντρο της πόλης και σε πολύ μικρή απόσταση από τη Συναγωγή, το σχολείο και τα άλλα κοινοτικά ιδρύματα.
 
Φωτογραφία: Αρχαιολογικό εύρημα του 1ου μ.Χ. αιώνα, με το σύμβολο της "Μενορά" που βρέθηκε σε ανασκαφές στην πόλη
 
 
 
 
Η εβραϊκή Κοινότητα Λάρισας διατηρούσε σε λειτουργία 7 συναγωγές, που είχαν ιδρυθεί σε διάφορες χρονικές περιόδους και υπήρχαν μέχρι λίγα χρόνια, πριν τον τελευταίο πόλεμο. Σήμερα διασώζεται μόνο μία, η συναγωγή "Ετς Χαγίμ" (Δέντρο της Ζωής). Κτίστηκε το 1860 και είναι σε άριστη κατάσταση μετά από τρείς παρεμβάσεις επισκευών και συντήρησης, που της έγιναν, με πρώτη και κυριότερη αυτή του 1947, μετά τον πόλεμο, αφού οι Γερμανοί την χρησιμοποίησαν για σταύλο. Διατήρησε όμως την αρχική παραδοσιακή, λιτή και επιβλητική μορφή της.
  
Από το 1931 υπάρχει στην Κοινότητα Λάρισας εβραϊκό σχολείο που ιδρύθηκε και λειτουργεί με ειδικό Νόμο του Ελληνικού κράτους σαν Δημόσιο με τίτλο " 8ο Δημοτικό Σχολείο Λαρίσης (Ισραηλιτικό)". Η Κοινότητα Λάρισας και πολύ πριν το 1931 διατηρούσε εβραϊκό σχολείο, όπου διδάσκονταν μόνο εβραϊκά από ραββίνους-δασκάλους. Επίσης πολύ νωρίτερα (επί Τουρκοκρατίας) λειτουργούσε Ιεροσπουδαστήριο (Γιεσιβά) Πανεπιστημιακού επιπέδου, από όπου αποφοίτησαν σπουδαίοι Ραββίνοι-δάσκαλοι και θρησκευτικοί λειτουργοί.
Δίπλα στη συναγωγή υπήρχε το Μεγάλο Ιεροδικείο Θεσσαλίας "Μπέθ-Ντίν", του οποίου πρόεδρος διετέλεσε για πολλά χρόνια ο σοφός Αρχιραββίνος Συμεών Πέσσαχ.
Στον ίδιο χώρο βρισκόταν και η κοινοτική βιβλιοθήκη με ανεκτίμητης αξίας παλιά δερματόδετα βιβλία, παπύρους και σπάνια κειμήλια, που λεηλατήθηκαν όλα από τους Γερμανούς.
Για τις ανάγκες των πιστών της η Κοινότητα διέθετε και "Τεβιλά" (θρησκευτικό λουτρό).
 
 Φωτογραφίες: (αριστερά) Τα παιδιά του σχολείου με τους Ραββίνους - δασκάλους (1920)
                           (δεξιά) Το κτίριο του σχολείου
 
 
 
 
 
Το παλιό Νεκροταφείο της κοινότητας βρισκόταν στη συνοικία " Νεάπολη". Μέχρι το 1900 που λειτούργησε, οπότε και καταπατήθηκε από κατακτητές και μη, είχε ζωή 500 χρόνων περίπου. Από τότε χρησιμοποιείται το σημερινό Νεκροταφείο που δημιουργήθηκε σε μία έκταση δίπλα από το χριστιανικό, που αγοράστηκε τότε από την Κοινότητα Λάρισας. Για τις ανάγκες των νεκρώσιμων τελετών η Κοινότητα διαθέτει ειδική αίθουσα από το 1973, που βρίσκεται μέσα στην αυλή της Συναγωγής.
 
Φωτογραφία: Άποψη του νέου τμήματος του Νεκροταφείου 
 
 
Πριν από τον τελευταίο παγκόσμιο πόλεμο υπήρχαν στη Λάρισα 1020 εβραίοι. Στον πόλεμο έλαβαν μέρος πολλοί στρατευμένοι -μέλη της Κοινότητας- που πολέμησαν τον εχθρό σε πολλά μέτωπα. Αργότερα πολλοί κατατάχτηκαν και στις ομάδες της Εθνικής Αντίστασης. Δέκα τρείς (13) Λαρισινοί εβραίοι έπεσαν για την πατρίδα Ελλάδα (4 στο Αλβανικό μέτωπο και 9 σε μάχες εναντίον των Γερμανών).
Στις 24 Μαρτίου 1944 οι Γερμανοί συνέλαβαν τους εβραίους της Λάρισας, που οδηγήθηκαν στα στρατόπεδα θανάτου ΄Αουσβιτς, Μπιργκενάου κ.λ.π. Επέστρεψαν από εκεί μόνο 5 άτομα, ενώ 235 (ποσοστό 36%) θανατώθηκαν. Στη μνήμη τους η Κοινότητα και ο Δήμος Λάρισας αφιέρωσαν το Μνημείο Εβραίων Μαρτύρων Κατοχής, που στήθηκε στο σημείο όπου συγκέντρωσαν οι Γερμανοί τους Εβραίους, στην ομώνυμη Πλατεία, στο κέντρο της πόλης (στη συμβολή των οδών Κύπρου και Κενταύρων). Η πλατεία δημιουργήθηκε σε οικόπεδο που προέκυψε από τη ρυμοτόμηση κοινοτικών ιδιοκτησιών. Τα αποκαλυπτήρια του Μνημείου έγιναν τον Απρίλιο του 1987.
Στο Μνημείο αναγράφονται τα εξής:

ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΞΕΧΑΣΤΕΙ ΤΟ ΜΑΡΤΥΡΙΟ ΤΩΝ 235 ΑΘΩΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ ΤΗΣ ΛΑΡΙΣΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ 6.000.000 ΑΔΕΛΦΩΝ ΤΟΥΣ ΠΟΥ ΕΠΕΣΑΝ ΘΥΜΑΤΑ ΦΡΙΚΤΗΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ ΣΤΑ ΝΑΖΙΣΤΙΚΑ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ, Η ΕΒΡΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΕΣΤΗΣΕ ΤΟ ΜΝΗΜΕΙΟ ΤΟΥΤΟ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΟΥ Η ΠΟΛΗ ΤΟΥΣ ΑΦΙΕΡΩΣΕ.
 Το 1999 ο Δήμος Λάρισας, με την οικονομική ενίσχυση της Γενικής Γραμματείας Περιφέρειας Θεσσαλίας, ανήγειρε αναθηματική στήλη στη μνήμη της τραγικής μορφής της ΄Άννας Φρανκ, στο πρόσωπο της οποίας τίμησε τα 1.500.000 παιδιά που χάθηκαν στο Ολοκαύτωμα, σε άλλη πλατεία της πόλης, που πήρε το όνομά της και βρίσκεται στην οδό Ερυθρού Σταυρού.
 
Φωτογραφίες: (αριστερά) Το Μνημέιο Εβραίων Μαρτύρων Κατοχής
                           (δεξιά) Η αναθηματική στήλη στη μνήμη της Άννας Φράνκ  
 
 
 
 
 
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ - Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΗΜΕΡΑ

Η Ισραηλιτική Κοινότητα Λάρισας είναι Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου με θρησκευτικό και φιλανθρωπικό χαρακτήρα και λειτουργεί με βάση το Νόμο του Κράτους 2456/20.
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Κοινότητας, που ασκεί την εξουσία, είναι 6μελές και εκλέγεται από το Σώμα της 25μελούς Συνέλευσης, που προκύπτει από εκλογές, που γίνονται κάθε τριετία.

 
Η Κοινότητα με τις διάφορες επιτροπές της, με τα γυναικεία τμήματα της WIZO και AVIV, με το Σιωνιστικό της Σύλλογο, που υπάρχει από το 1906 ( ο πρώτος που ιδρύθηκε στην Ελλάδα) και με το τμήμα της Νεολαίας της, δραστηριοποιείται σε όλους τους τομείς, διοργανώνοντας θρησκευτικές, πνευματικές και κοινωνικές εκδηλώσεις, που δεν περιορίζονται μόνο στα πλαίσια της Κοινότητας, καθώς οι Λαρισινοί εβραίοι, με όλες τις άξιες διοικήσεις τους, συμμετέχουν ενεργά στη ζωή της πόλης και διατηρούν άριστες σχέσεις με τους συμπολίτες τους Χριστιανούς.
Η Κοινότητα από το 1996 διαθέτει σύγχρονα κοινοτικά γραφεία, που κτίστηκαν σε οικόπεδο του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου, που παραχώρησε στην Κοινότητα. Βρίσκονται στην οδό Κενταύρων, απέναντι από το Μνημείο.
Στο ίδιο οικοδομικό τετράγωνο βρίσκονται όλα τα ιδρύματα της Κοινότητας : το πνευματικό κέντρο, η συναγωγή, το σχολείο, η αίθουσα νεκρικών τελετών.
Το πνευματικό κέντρο (η Λέσχη) της Κοινότητας υπάρχει και λειτουργεί από το 1954. Εκεί γινόντουσαν και γίνονται ακόμη οι περισσότερες εκδηλώσεις, Καμπαλάτ - Σαμπάτ, οι σχολικές γιορτές και τα Σέντερ του Πέσσαχ. Η αίθουσα ανακαινίστηκε το 1999. Την ίδια χρονιά επισκευάστηκε και ο επάνω όροφος, που χρησιμοποιείται κυρίως από τη Νεολαία.
 
 
Η συναγωγή λειτουργεί, με τον Σοφολογιώτατο Ραββίνο κ. Ηλία Σαμπετάϊ, κάθε Παρασκευή βράδυ με ενεργό συμμετοχή των παιδιών του σχολείου, κάθε Σάββατο πρωϊ, και φυσικά όλες τις εβραϊκές γιορτές. Μέσα στη συναγωγή γίνονται επίσης γάμοι, Μπάρ ή Μπάτ Μιτσβά, Μπερίτ Μιλά, μνημόσυνα και οι επέτειοι του Ολοκαυτώματος σε συνεργασία με τη Νομαρχία και στη συνέχεια με την Περιφέρεια, καθώς με νόμο ορίστηκε η 27η Ιανουαρίου ως Εθνική Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος και του Γιόμ-Αατσμαούτ (ημέρα Ανεξαρτησίας του Κράτους του Ισραήλ).
Το σχολείο λειτουργεί από το 1931 και έχει βγάλει πολλές γενιές μαθητών, που, στην πλειονότητά τους, έχουν αναδειχθεί σε στελέχη της κοινωνίας σε όλους τους τομείς. Από το 1959 μέχρι και το 2010 δίδαξε εβραϊκά ο άξιος εβραιοδιδάσκαλος Ιάκωβος Φελλούς και είναι γενική η εκτίμηση ότι όσοι έχουν τελειώσει το εβραϊκό σχολείο της Λάρισας διακρίνονται για τις εβραϊκές τους γνώσεις. Σήμερα δασκάλα εβραϊκών είναι η Ρίφκα Βαρούχ, που συνεχίζει με επιτυχία την εβραϊκή εκπαίδευση των παιδιών.
Την Κοινότητα Λάρισας διοίκησαν σε όλες τις εποχές σπουδαίοι άνθρωποι, που ο καθένας τους συνέβαλε στην ακμή και ανάπτυξή της. Πρόεδροί της υπήρξαν από την Απελευθέρωση της Θεσσαλίας το 1881 μέχρι τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο οι : Χαΐμ Ι.Αλχανάτης, Σαμουήλ Μπέγας, Μουσών Αβράμ, Μωυσής Ματαλών, Αβραάμ Κοέν, Παρίς Λεβής, Σαλβατώρ Αβράμ, Χαΐμ Ε.Αλχανάτης. Επί κατοχής (αναγκαστικώς διορισμένοι) οι: Ααρών Α.Χαζάν, Αβραάμ. Ι Νεγρής, Γιομτώβ Μάνο. Μετά το Ολοκαύτωμα την Κοινότητα διοίκησαν οι : Αβραάμ Δ.Φάις, Λάζαρος Μ.Φελλούς, Ισαάκ Μ. Μαγρίζος, Μωυσής Λ.Φελλούς, Ισαάκ Δ.Ζακάρ, Εσδράς Δ.Μωυσής, Μιχάλης Μπ.Λεβής, Αβραάμ Ηλ.Αλμπελανσής, Μωυσής Ι.Μαγρίζος.
 Αυτή είναι η Κοινότητα Λάρισας, που συνεχίζει την πορεία της με πίστη, θέληση και αισιοδοξία για το μέλλον.
 

 

 


Copyright ΚΙΣ © 2009  - Powered by Netmasters O.E. Designed by David Floroae